TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI TARİHİNE İZ BIRAKANLAR VE GENÇ KUŞAKLARA ÖĞÜTLERİ SÖYLEŞİ
- Ferruh Niyazi Ayoğlu
- Alp ERGÖR
- Bülent Kılıç
- Ahmet Can Bilgin
- Salih KESKİN
- Lütfi Saltuk DEMİR
- Diğer
Halk Sağlığı Uzmanları Derneği (HASUDER) olarak, 2024 yılında Türkiye’de halk sağlığı biliminin ve uygulamalarının gelişimini kaleme alan bir “Sözlü Tarih” çalışması başlatma kararı almıştık. 2025 yılı Eylül ayı itibarıyla “Sözlü Tarih” çalışması serimizin ilk kitabını halk sağlığı tarihi açısından büyük önemi olan altı değerli hocamızla (Ayşe Akın, Sabahat Tezcan, Zafer Öztek, Necati Dedeoğlu, Nazmi Bilir, Çağatay Güler) başlatıyoruz.
Bu kitap 2024 yılı Aralık ayında Ankara’da Ulusal Kongremizde yaptığımız toplu söyleşi oturumunun bir dökümünden oluşuyor. Yayınlarımıza önümüzdeki aylarda altı hocamızla yaptığımız diğer söyleşilerle devam edeceğiz. Böylece bu çalışmada toplam yedi ayrı kitap yayınlamış olacağız. Bu amaçla oluşturulan beş kişilik araştırma grubuna (Bülent Kılıç, Ahmet Can Bilgin, Alp Ergör, Lütfi Saltuk Demir, Ferruh N. Ayoğlu) çalışmalarından ötürü çok teşekkür ediyoruz.
Halk sağlığı tıpta uzmanlık eğitimi, ilk kez 1958’de Hıfzıssıhha Okulu’nda Okul Müdürü Prof. Dr. Nusret Fişek tarafından başlatılmış olup yaklaşık 70 yıllık bir geçmişe sahiptir. Ancak kuşkusuz bu eğitimler o dönem için önemli bir adım olmakla birlikte, genç Türkiye Cumhuriyeti’nde bunun hem öncesi hem de sonrası bulunmaktadır. İşte bu sözlü tarih dizisi, Türkiye’de yapılan tüm bu çalışmaları ele almak ve tarihe bir not düşmek amacını taşımaktadır.
Sözlü Tarih çalışmaları, sosyal bilimlerde sıklıkla kullanılan “anlatı” türü niteliksel bir araştırma çeşidi olup, bir kurum, birey ya da uygulamanın tarihini bilimsel olarak ortaya koymak amacını taşır. Bu çalışmada bu amaçla seçilmiş anahtar kişilerle yapılan derinlemesine görüşmelerle veriler toplanmış, tüm görüşmeler kamera ile kayıt altına alınmıştır. Bu kitapçıkta yer alan altılı söyleşi metni ayrıca tematik içerik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir.
Bu seride yer alan hocalarımız, Türkiye’de halk sağlığı biliminin kurucusu Nusret Fişek’in ilk öğrencileri olmaları nedeniyle seçilmiştir. Ayrıca sosyalleştirme döneminin başında hekim olarak sahada çalışmaları ve Hacettepe Toplum Hekimliği Enstitüsü ile Hıfzıssıhha Okulu’nun çalışmalarında yer almaları, onları 1960–2000 yılları arasının en canlı tanıkları konumuna getirmektedir. Bu çalışmayla genç kuşaklara Türkiye’de halk sağlığının kuruluşunu en doğru biçimde, ilk ağızdan
aktarmayı umuyoruz.